You are currently browsing the category archive for the 'Μαρτυρίες' category.
[Για προηγούμενο βομβαρδισμό της πόλης βλ. και ανάρτηση αρ. 49].
“Ο δεύτερος συναγερμός της ημέρας, από εχθρική επίθεση στη Λάρνακα, δόθηκε στις 10.15 π.μ. και το τέλος του σήμανε στις 11.57 π.μ.
Αρκετοί πολίτες φάνηκαν τυχεροί. Η πιο εντυπωσιακή περίπτωση ήταν ενός γεωργού ο οποίος, παρ’ ότι μία βόμβα εξερράγη στον κήπο του, ο ίδιος δεν τραυματίστηκε. Ο γεωργός κ. Αχιλλέας Σάββα βρισκόταν σπίτι του, κοντά στην οδό Αγίου Γεωργίου, όταν μία βόμβα έπεσε έξω στον κήπο του. Η έκρηξη θρυμμάτισε σχεδόν όλα τα παράθυρα του σπιτιού αλλά ο κ. Σάββα δεν έπαθε τίποτε. Η βόμβα σκότωσε μία αγελάδα, δύο μοσχάρια, έξι κοτόπουλα και κατέστρεψε μερικά δέντρα.
Άλλη βόμβα έπεσε στον κήπο του σπιτιού της κ. Κισατζικιάν επί της οδού Αγίου Γεωργίου, καταστρέφοντας σχεδόν ολοκληρωτικά το σπίτι. Η κ. Κισατζικιάν υπέστη κάταγμα και στα δύο πόδια και έχασε τις αισθήσεις της. Μεταφέρθηκε αμέσως στο νοσοκομείο όπου λίγο αργότερα πέθανε.
Αρκετά σπίτια στη φτωχότερη συνοικία της πόλης έπαθαν μεγάλες ζημιές και πολύ λίγα κτήρια στην παλαιά πόλη γλύτωσαν από θρυμμάτισμα παραθύρων. Τα παράθυρα της οικίας του Διοικητή, κ. Weston, επίσης υπέστησαν ζημιές.
Ήταν φανερό ότι ο εχθρός επιτέθηκε χωρίς συγκεκριμένο στόχο και μόνο σκοπό είχε να ξεφορτωθεί αδιακρίτως τις βόμβες, ρίχνοντάς τες πάνω σε κατοικημένες περιοχές. Αρκετές βόμβες έπεσαν χωρίς να εκραγούν.”
[Μετάφραση από την εφημερίδα Cyprus Post, 15 Αυγούστου 1941].
[Σημειώσεις: Ο βομβαρδισμός έγινε από ιταλικό αεροπλάνο. Η οδός Αγίου Γεωργίου είναι η σημερινή Λεωφόρος Γρίβα Διγενή. Το σπίτι που καταστράφηκε βρισκόταν σε σημείο πλάι στο σημερινό Γυμνάσιο Δροσιάς. Ο κήπος που βομβαρδίστηκε είναι η γνωστή στους παλαιότερους “Περβόλα του Αχιλλέα”, στην περιοχή των οδών Κρήτης και Αιγύπτου].
Στη φωτογραφία: Ιταλικο βομβαρδισιτκό του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Μία ακόμη μαρτυρία από τα εγκαίνια της “Μεγάλης Αποβάθρας” της Λάρνακας, που έγιναν το 1882. Πρόκειται για σχέδιο που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Έσπερος, της Λιψίας, την ίδια εποχή. [Περισσότερα για το ίδιο θέμα, βλ. ανάρτηση αρ. 106].
Μετά το τέλος του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου και με την επιστροφή των κυπρίων εθελοντών στρατιωτών οι οικονομικές δυσκολίες και η ανεργία, που ήδη μάστιζαν τον τόπο, έγιναν ακόμη πιο αισθητές. (Οι δυσκολίες συνεχίστηκαν για αρκετά χρόνια αργότερα, πράγμα που οδήγησε σε μαζική μετανάστευση προς την Αγγλία και την Αυστραλία κατά τη δεκαετία του 1950). Αυτή την περίοδο συχνές ήταν οι εκδηλώσεις διαμαρτυρίας για τις στερήσεις αλλά και τη διάψευση των προσδοκιών του κυπριακού λαού.
Στις πέντε φωτογραφίες που ακολουθούν, ο φωτογραφικός φακός του Μηνά Τιλμπιάν παρακολουθεί σε κεντρικούς δρόμους της Λάρνακας, βήμα προς βήμα, τη διαμαρτυρία μελών της Ένωσης Κυπρίων Αποστράτων, που είχε ιδρυθεί το 1944.
Η παρέλαση ξεκινά από τα γραφεία της ΠΕΟ στη Λεωφόρο Αθηνών, από την πλατεία όπου βρισκόταν (τότε) η προτομή του Κίμωνα, με συνθήματα όπως “Πολεμήσαμε για λευτεριά κι εμείς ακόμα δούλοι”, “Δώστε ψωμί για τους απόστρατους”, κ.ά. Συνοδεύεται από πεζό αστυνομικό.
Συνεχίζει την πορεία της στη λεωφόρο Αθηνών περνώντα μπροστά από το “Κέντρο Γουυάιτσον” (το οποίο είχε αρχίσει τη λειτουργία του τον Απρίλιο 1947 αποκλειστικά ως καφεζαχαροπλαστείο, εστιατόριο και μπαρ),
Από την πλατεία Βασιλέως Παύλου στρέφεται με κατεύθυνση προς τον Αστυνομικό σταθμό, περνώντας μπρος από τα γραφεία Α.Λ. Μαντοβάνη.
Συνεχίζει στον ίδιο δρόμο, περνώντας μπρος από την οικία Εδμ. Μουράτ
και καταλήγει στην κεντρική αρτηρία που διαχωρίζει τη Σκάλα από τη Λάρνακα (σημερινή λεωφόρο Γρηγόρη Αυξεντίου). Συνοδεύεται από ποδηλάτη αστυνομικό ―που προστέθηκε ίσως όταν η διαδήλωση διαμαρτυρίας περνούσε μπρος από τον σταθμό.
Σε παλαιότερη ανάρτηση (αρ. 47: “Επιστολή για το Αλβανικό Μέτωπο”), είχε παρουσιαστεί μαρτυρία του λαρνακέα εθελοντή στρατιώτη Κώστα Αντωνιάδη για τις κακουχίες που οι έλληνες στρατιώτες είχαν υποστεί κατά τη διάρκεια του πολέμου στα βουνά της Αλβανίας. Εδώ προστίθεται και σχετικό φωτογραφικό υλικό από την ίδια περίοδο. Πρόκειται για μαρτυρίες από στιγμές ανάπαυσης ή διασκέδασης, μια και ο ερασιτεχνικός φακός δεν ήταν δυνατόν να καταγράψει, με την ίδια άνεση, και τις πολεμικές δραστηριότητες. Βέβαια, παρά την επιφανειακή εικόνα “ξεγνοιασιάς” η πολεμική αναμέτρηση ήταν στην πραγματικότητα πολύ σκληρή. [Ευχαριστώ την οικογένεια του συμπολίτη μας στρατιώτη για την παραχώρηση].
Έτοιμοι για μεταγωγή στο μέτωπο. Ο Κώστας Αντωνιάδης δεξιά.
Η επεξήγηση στην πίσω πλευρά γράφει: “Ενθύμιον στρατιωτικής μας ζωής. 1ον Σύνταγμα Πεζικού, 13ος Λόχος, Αθήναι 14.3.1939. [Από αριστερά:] Αντωνιάδης, Κουντούρης, Βασιλειάδης”.
Στιγμές ανάπαυσης. Ο Κ. Αντωνιάδης ξαπλωμένος στο κέντρο της φωτογραφίας
Πάσχα του 1939 στο μέτωπο
Ο τριανταδυάχρονος ιερομόναχος Λεόντιος Λεοντίου, ιεροκήρυκας στη Μητρόπολη Πάφου στέλλει στον εκπαιδευτικό και δημοσιογράφο Αντώνη Οικονόμου, στη Λάρνακα, την πιο κάτω επιστολή, λίγο πριν αναχωρήσει με διετή υποτροφία για θεολογικές σπουδές στις Η.Π.Α. Ως καθηγητής στο Παγκύπριο Ιεροδιδασκαλείο στη Λάρνακα, κατά την περίοδο 1923-1926, είχε δημιουργήσει πολλούς δεσμούς με την πόλη.
Μετά τις σπουδές του και ενώ βρισκόταν στην Αμερική εξελέγη μητροπολίτης Πάφου, ως Λεόντιος Α΄. Ύστερα από τον θάνατο του αρχιεπισκόπου Κυρίλλου Γ΄ υπηρέτησε ως τοποτηρητής του αρχιεπισκοπικού θρόνου (1933-1947), ενώ αργότερα, μετά την εξορία του Μητροπολίτη Κιτίου Νικοδήμου, ανέλαβε και ως τοποτηρητής της μητρόπολης Λάρνακας. Στις 29 Ιουνίου 1947 έγινε Αρχιεπίσκοπος Κύπρου, έως το θάνατό του τριανταέξη μέρες αργότερα.
Ι. Μητρόπολις Πάφου 27/2/1928
Αξιότιμέ μοι φίλε κ. Α. Οικονόμου,
Η συγχαρητήριος επιστολή σας επί τη υποτροφία μου, η αποπνέουσα το ευωδέστατον άρωμα της αγνής αγάπης, η θερμοτέρα πασών, όσας έχω λάβει, η πλέον συγκινήσασά με και δια τούτο εναποτεθειμένη όπου φυλάττω τα τιμαλφή μου, ευρίσκετο πάντοτε επί του γραφείου μου έως του νυν, οπότε μετά την ανησυχίαν, εις ην με ενέβαλεν η αναβολή επί τριμηνον της υποτροφίας μου, εύρον την ηρεμίαν να επικοινωνήσω πάνυ ευχαρίστως μεθ’ υμών και να ευχαριστήσω υμάς δι’ όσα εγράψατε.
Ευγνωμονώ, φίλτατέ μου, δια τας καλάς σας περί εμού ιδέας και γνώμας και ομολογώ ότι η μεγίστη δι’ εμέ ενθάρρυνσις είναι η αγάπη των φίλων μου, όπως υμείς σεβαστών και αξιολόγων.
Ουδέποτε, πιστεύσατε, θα λησμονήσω υμάς, καίτοι απεμακρύνθην εκ Λάρνακος και καίτοι, Θεού βοηθούντος, θα ευρεθώ μετ’ ου πολύ μακράν της πατρίδος, της φίλης πατρίδος, δεν θα παραλείπω δε ευκαιρίαν από του να σας ενθυμούμαι μετά της μεγαλυτέρας θέρμης.
Εις τους δεινούς του βίου αγώνας και τας τρικυμίας, ας συνεπάγεται η προσπάθεια προς πρόοδον τοιαύται αναμνήσεις είναι ουχί μόνον ευχάριστοι, αλλά και λίαν εποικοδομητικαί.
Λίαν λοιπόν υπόχρεως,
διατελώ
μετά πάσης τιμής
Υμέτερος
Λεόντιος Λεοντίου.
Υ.Γ. Σας συγχαίρω δια την συγγενή σας διδασκάλισσαν Έμπας· είναι τω όντι αξία συγχαρητηρίων· και εκ πρώτης όψεως εξετίμησα αυτήν, αλλ’ ήλθε και η γενική ομολογία των χωρικών να επιβεβαιώση την ατομικήν μου γνώμην.
Παρακαλώ χαιρετίσατε εκ μέρους μου τους εν Λάρνακι αγαπώντάς με και τους ενδιαφερομένους υπέρ εμού.
idem.
[Σημειώσεις: Η δασκάλα που αναφέρεται στο υστερόγραφο είναι η Ευανθία Β. Παπανδρέου. / idem=ο ίδιος].
Στα εσώφυλλα παλαιών βιβλίων συναντούμε, κάποτε, σημειώσεις γραμμένες από τους ιδιοκτήτες τους για σημαντικά γεγονότα, π.χ. γεννήσεις, γάμους, θανάτους μελών της οικογένειας, και άλλα. Αυτά τα ενθυμήματα τα οποία μερικές φορές τα συνέχιζαν και απόγονοι εκείνων που τα είχαν αρχίσει, συνηθίζονταν έως και τον 19ο αιώνα.
Το δείγμα ενθυμημάτων που παρουσιάζεται εδώ ανήκει (ίσως) στην οικογένεια Ρώσσου, της Λάρνακας, και βρίσκεται σε ελληνική “Εμπορική Εγκυκλοπαίδεια” έκδοσης 1815. Ο αναφερόμενος Αντωνάκης Ρώσσος είναι πατέρας του Νικολάου Ρώσσου (1839-1920), δικηγόρου, μέλους του Νομοθετικού Συμβουλίου, προξένου της Αυστροουγγαρίας, Δημάρχου Λάρνακας (1884-1908) και εκδότη της αγγλόφωνης εφημερίδας Cyprus (1891-1893, 1898-1899).
Ο Σάββας Τσερκεζής (1875-1963), ένας συναρπαστικός λαϊκός “απομνημονευματογράφος” από τον Μαζωτό της επαρχίας Λάρνακας, με μοναδικό τρόπο αφηγείται την πλούσια σε εμπειρίες ζωή του (βασανιστική εργασία σε κέντρα της ελληνικής διασποράς ―Σμύρνη, Αλεξάνδρεια, Βηρυτό, Ιόππη―, συμμετοχή στους ελληνικούς πολέμους του 1897 και 1912-1913 όπου και τραυματίστηκε, και μετανάστευση στις Ηνωμένες Πολιτείες). Η αφήγησή του καλύπτει την περίοδο 1880-1924 και αποτελεί δραματική μαρτυρία σημαντικών στιγμών της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Το απόσπασμα που ακολουθεί είναι από το βιβλίο: Σάββας Τσερκεζής, “Ημερολόγιον του βίου μου, αρχόμενον από του 1886”, β΄έκδοση. Επιμ. Φ. Σταυρίδης. Λευκωσία: Πολιτιστικό Κέντρο Ομίλου Λαϊκής, 2007). Φωτογραφίες: Ο Σ. Τσερκεζής στη Σμύρνη (γυρω στα 1905) και “Περίθαλψη τραυματιών του πολέμου 1912-1913 (σχέδιο εποχής).
Όταν αφίχθην εις Λάρνακα, εξήλθον με τα στρατιωτικά. Τας αποσκευάς μου μετέφερεν είς αχθοφόρος εις το ξενοδοχείον, εγώ δε στηριζόμενος εις τας βακτηρίας μου εβάδιζον βραδέως με τον πάσχοντα πόδα αιωρούμενον και διηυθυνόμην προς την πλατείαν Aγίου Λαζάρου, μέρος εις ό εσύχναζον οι εγχώριοί μου κατερχόμενοι εις την πόλιν. Όθεν διηρχόμην, όλοι σχεδόν ηγείροντο και με παρετήρουν. Εις την πλατείαν Aγίου Λαζάρου συνήντησα εγχωρίους μου, οίτινες έφερον αυθημερόν την είδησιν εις την αδελφήν μου και εις τους λοιπούς συγγενείς. Την επομένην, περί την 10ην πρωινήν, δι’ αμάξης αφίχθην και εγώ εις το χωρίον μου. Έξωθεν του χωρίου όλοι οι κάτοικοι συν γυναιξί και τέκνοις εξήλθον εις προϋπάντησίν μου.
Oυδέποτε θα λησμονήσω την υποδοχήν εκείνην, η χαρά των αγαθών χωρικών ήτο εζωγραφισμένη εις όλων τα πρόσωπα. Ήτο όντως βασιλική υποδοχή, ήτο εν μικρογραφία ομοία εκείνης όπου έγινεν εις Aθήνας εις τον Bασιλέα Kωνσταντίνον.
Ο κώδων της εκκλησίας του χωρίου ήχει καλών τους πάντας προς συγκέντρωσιν. Ο διδάσκαλος Κωνστ. Συμεών, μετά των μαθητών του σχολείου, φέρων στέφανον με διάφορα άνθη διά της αριστεράς χειρός, διά δε της δεξιάς έκαμε χειρονομίαν εις τον αμαξάν να σταματήσει. Είς ευσταλής νέος κρατών την ελληνικήν σημαίαν επλησίασεν την θύραν της αμάξης όπως με βοηθήσει να κατέλθω, μία ομοβροντία εχαιρέτισε την εξ αμάξης έξοδόν μου, μία δωδεκαέτις κόρη μού προσέφερεν μικράν ανθοδέσμην (ήν ησπάσθην εις το μέτωπον). Ο διδάσκαλος μού εξεφώνησεν ενθουσιαστικόν λόγον και μου προσέφερε τον στέφανον.
Ήρχισαν τότε οι ασπασμοί. Πρώτη με εφίλησεν η αδελφή μου. Η συγκίνησίς μου ήτο τοιαύτη, ώστε δεν ηδυνάμην να ομιλήσω. Κατόπιν, προηγουμένου του διδασκάλου, οδηγήθημεν όλοι εις την εκκλησίαν όπου εψάλη δοξολογία. Έξωθεν της εκκλησίας οι συγκεντρωθέντες έψαλον τον Eθνικόν ύμνον, εκεί εζήτησα όπως μοι δείξωσιν τον τάφον του προ έξι μηνών αποβιώσαντος πατρός. Εκεί προσηυχήθην ολίγα λεπτά και κατόπιν διηυθύνθην εις τον οίκον της αδελφής μου ένθα έγινεν η δεξίωσις.
Tέσσαρας ολοκλήρους μήνας διέμεινα εις Kύπρον. Όταν επέστρεψα εις Aθήνας παρησιάσθην εις την ανωτάτην υγειονομικήν επιτροπήν, μου εδόθη τετράμηνος σύνταξις εκ τριάκοντα δραχμών μηνιαίως, παρήτησα την μίαν βακτηρίαν και βοηθούμενος υπό της ράβδου μου εβάδιζον χωλαίνων ολίγον.
Ουσιαστικό “βασίλειο” κάθε παλιού φωτογράφου ήταν το στούντιο. Κυκλοφορώντας τότε με μια φωτογραφική μηχανή δεν ήταν το ίδιο εύκολο όσο σήμερα. Οι φωτογραφικές μηχανές της εποχής και τα συνοδευτικά τους (τριπόδι, γυάλινες φωτογραφικές πλάκες κ.ά.) ήταν συνήθως εξαρτήματα πολύ βαριά. Όμως, παρά τις δυσκολίες, ενδιαφέροντα δείγματα δημιουργικών φωτογραφικών περιδιαβάσεων διασώζονται από φωτογράφους του παρελθόντος, όπως οι τρεις φωτογραφίες που ακολουθούν.
Κάποια μέρα (ίσως κατά τη δεκαετία του 1920) ο Λεοπόλδος Glaszner φορτώνεται τα σύνεργά του και κατεβαίνει στα παζάρια της Λάρνακας, όπου μαζεύονται οι χωρικοί της επαρχίας κι όπου συναντά κάποιος κάθε λογής εμπορευόμενους και βιοτέχνες.
Οι πρώτοι που δέχονται να φωτογραφηθούν είναι δύο χωρικοί κι ένας αστυνομικός ―ο οποίος με την πρέπουσα για το λειτούργημά του σοβαρότητα, ως “όργανο του νόμου”, επιδεικνύει το ραβδί του και το βιβλιάριο καταγγελιών.
Στην ομάδα θα προστεθεί σε λίγο ένας ιερέας χωριού της επαρχίας καθώς και ακόμη δύο “βρακάδες” (ο δεύτερος διακρίνεται πίσω από τον αστυνομικό).
Οι δύο οδηγούν τον φωτογράφο σε εργαστήριο κατασκευής και επιδιόρθωσης ποδίνων. Ό ένας τον “ξεναγεί” στις εργασίες που γίνονται από τους νεαρούς καλφάδες (μαθητευόμενους) ενώ ο άλλος κάθεται αναπαυτικά επιδεικύοντας το κεφαλομάντιλο και τις χοντρές ποδίνες του.
Λόγω της παγκύπριας σημασίας του λιμανιού της Λάρνακας έως και τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, εκτός από την εμπορική κίνηση μεγάλο μέρος της επιβατικής διεξάγόταν επίσης από εδώ, περιλαμβανομένης και της συχνής διακίνησης επισήμων κρατικών λειτουργών.
Δύο φωτογραφίες εποχής (από τις δεκαετίες 1920/1930) παρουσιάζουν αφίξεις και αναχωρήσεις επισήμων, στις οποίες περιλαμβάνεται και ο άγγλος Κυβερνήτης ―με το χαρακτηριστικό καπέλο με λοφίο. (Και για να θυμηθούμε σχετική πορτογαλική παροιμία ,”οι επισκέψεις πάντοτε προσφέρουν χαρά: αν όχι με την άφιξη σίγουρα με την αναχώρηση”!)
[Φωτογραφία Στέφανου X. Σταυρίδη]
[Φωτογραφία Glaszner]
[Η Magda Ohnefalsch-Richter (1873-1922), σύζυγος του γερμανού “αρχαιολόγου” Max Ohnefalsch-Richter, έζησε στην Κύπρο κατά την περίοδο 1894-1912. Το 1913 δημοσίεψε στα γερμανικά βιβλίο με τίτλο τα “Ελληνικά ήθη και έθιμα στην Κύπρο”, από όπου και το διασκεδαστικό περιστατικό που ακολουθεί, όπως και η φωτογραφία του συζύγου της. (Ο Max Ohnefalsch-Richter βρισκόταν στην Κύπρο από το 1878, ασχολούμενος και με το εμπόριο αρχαιοτήτων!)]
Όταν κάποτε ο σύζυγός μου, που διέμενε τότε μόνος στην Κύπρο, αρρώστησε με ιλαρά, έστειλε τον υπηρέτη του να καλέσει κάποιο γνωστό του γιατρό. Ο υπηρέτης δεν βρήκε τον γιατρό, πληροφορήθηκε όμως από το φαρμακοποιο ότι πολύ καλύτερα από οποιονδήποτε γιατρό ή φάρμακο μπορούσε να τον βοηθήσει ο γερο-μάγος Θεοδόσης, φύλακας των κλειδιών της εκκλησίας του Άη Γιάννη στην παλιά Λάρνακα. Μια γραφή, σταλμένη από το μάγο, θα ήταν αρκετή για να γίνει ο άρρωστος κύριός του εντελώς καλά. Φοβισμένος ο υπηρέτης πήγε στον Μάγο, ο οποίος όμως, αντί να στείλει τη γραφή, ήρθε ο ίδιος στον άρρωστο. Είπε ότι δεν αρκούσε να στείλει την ευχή, παρά έπρεπε να γράψει προσωπικά ο ίδιος πάνω στο κεφάλι του αρρώστου ―επειδή, βέβαια, ανέμενε να πληρωθεί καλά (όταν έμαθε ότι πρόκειται για ξένο άρρωστο).
Ο μάγος κάθισε τον σύζυγό μου σε μια καρέκλα, και όταν εκείνος είδε τον μάγο να βγάζει από την τσάντα του ένα κομμάτι ξύλο τυλιγμένο με ολόλευκο βαμβάκι, χωρίς να υποψιαστεί τίποτα κακό, δέχθηκε να υποστεί τη διαδικασία του εξορκισμού. Δεν πρόσεξε όμως ότι ο μάγος κρατούσε κι ένα μικρό φιαλίδιο με μελάνι, κι έτσι, σε λίγα λεπτά, ο άρρωστος ήταν παντού ζωγραφισμένος με μαύρα ιερογλυφικά, τα οποία ούτε οι μεγαλύτεροι και σπουδαιότεροι ειδικοί δεν θα μπορούσαν να αποκρυπτογραφήσουν. Για περίπου δεκαπέντε λεπτά ακολούθησε ένα ξόρκι στα ελληνικά, που εναλλασσόταν με μιαν άλλη γλώσσα που έμοιαζε με αραβικά. Γινόταν επίκληση σε όλους τους αγγέλους, αρχαγγέλους, αποστόλους, ευαγγελιστές και αγίους, στο όνομα της Αγίας Τριάδας να διώξουν όλους τους δαίμονες, μικρούς και μεγάλους, από τον ταπεινό ταλαίπωρο Max Ohnefalsch-Richter. Ο μεσολαβητής μίλησε επίσης για την αρρώστια του συζύγου μου και σε συναδέλφους του, όπως τον Άγιο Πέτρο κλειδοκράτορα του ουρανού. Μερικές φορές φυσούσε επάνω στον άρρωστο τρεις φορές και τον ράντιζε με νερό, έως ότου ―όπως πίστευε― μαζί με τους διαβόλους και τους δαίμονες εγκαταλείψουν τον άρρωστο όλων των ειδών οι φωτιές: διασταυρούμενες, κρύες και ζεστές, από κάρβουνα ή από ξύλα, από τον αέρα. Τέλος, ο μάγος ζήτησε από τον σύζυγό μου να τον συγχωρέσει για όση ταλαιπωρία του προκαλούσε. “Καταλαβαίνω”, απάντησε ο σύζυγός μου, “ότι όλα πρέπει να τα υπομένει κανείς χάριν της επιστήμης”. Ύστερα όμως ήρθε το χειρότερο: ο μάγος τον έφτυσε τρεις φορές, χωρίς εκείνος να προλάβει να το αποφύγει.
Τέλος ο “Μάγος” τον διαβεβαίωσε ότι κατείχε μαγικό έγγραφο χαρτί από το βασιλιά Σολομώντα, στα αραβικά, που του έδινε αυτή τη δύναμη. Έφυγε ο Μάγος και, πριν προλάβει να καθαρίσει ο άντρας μου το πρόσωπό του από το μελάνι, ήλθε ο γιατρός. Ο σύζυγός μου του διηγήθηκε τι είχε συμβεί, επειδή ο γιατρός, ένας έξυπνος Κύπριος με καλές ιατρικές σπουδές στην Ευρώπη, ήθελε να πληροφορηθεί όλα τα σχετικά για τις μαγείες. Ο νεαρός γιατρός αναστατώθηκε από όσα άκουσε και είπε στον σύζυγό μου: “Τούτο θα είναι ντροπή για τους Κυπρίους, αν εσείς το δημοσιεύσετε”. Όμως αυτή η ντροπή δεν είναι τόσο μοναδική. Και σε χώρες προοδευμένες και με υψηλή πνευματική ανάπτυξη, ακόμη και σήμερα συνηθίζεται να “διαβάζουν ξόρκια” για την αρρώστια αυτή.
Όταν ύστερα από μερικές μέρες η αρρώστια άρχισε να υποχωρεί, όλοι στη συνοικία ήταν απόλυτα βέβαιοι ότι τον Γερμανό έσωσε από βέβαιο θάνατο, ή τουλάχιστον από την πολύ βαριά ασθένειά του, αποκλειστικά ο Θεοδόσης ο Μάγος.
