pieridisl

 

[Ο Λουκής Ζ. Πιερίδης (1865-1933), Πρόξενος της Σουηδίας, αρχαιόφιλος και βιβλιόφιλος, είχε καθοριστική συμβολή στην πρόκληση ενδιαφέροντος για την οργάνωση των σουηδικών αρχαιολογικών αποστολών στην Κύπρο, που πολλά πρόσφεραν στη γνώση της αρχαίας ιστορίας του τόπου. Στο βιβλίο του Einar Gjerstad, Sekler och Dagar (1933), πρωτεργάτη των αποστολών, περιλαμβάνεται η ακόλουθη περιγραφή της τυχαίας (και διασκεδαστικής) συνάντησης που είχε ως αποτέλεσμα την εκδήλωση αρχαιολογικού ενδιαφέροντος από τη Σουηδία].


Το πιο κάτω περιστατικό συνέβη το Μάρτιο του 1922. Ο καθηγητής Axel W. Persson του πανεπιστημίου της Uppsala ταξίδευε για την Ελλάδα. Σε κάποιο σιδηροδρομικό σταθμό στη Σερβία άρχισε συνομιλία με ένα ζωηρό και αεικίνητο πενηντάχρονο με κάπως ανατολίτικη φυσιογνωμία. Ο άγνωστος ρώτησε τον καθηγητή για τον προορισμό του ταξιδιού του και ο Persson του είπε ότι πήγαινε στην Ασίνη στην Ελλάδα, για αρχαιολογικές ανασκαφές.

     “Η αρχαιολογία είναι το πάθος μου”, δήλωσε ο νέος γνώριμος. “Ποια είναι η εθνικότητά σας, καθηγητά;” Όταν έμαθε ότι ο καθηγητής Persson ήταν Σουηδός, με εκρηκτική εγκαρδιότητα τον αγκάλιασε, λέγοντας: “Μα είμαστε σχεδόν συμπατριώτες. Βλέπετε, είμαι ο Πρόξενος της Σουηδίας στην Κύπρο! Ονομάζομαι Λουκής Ζήνωνα Πιερίδη. Ο πατέρας μου ήταν επίσης Πρόξενος της Σουηδίας, και όταν η Νορβηγία χωρίστηκε από τη Σουηδία, του προτάθηκε η θέση Προξένου της Νορβηγίας, πρόταση που απέρριψε επιλέγοντας να παραμείνει πιστός στη Σουηδία έως το θάνατό του. Νιώθω πολύ χαρούμενος και προνομιούχος που συναντιέμαι με ένα εκπρόσωπο αυτού του ευγενούς και υψηλόφρονος έθνους!”

     Αφού συνομίλησαν για λίγο, ο πρόξενος είπε ξαφνικά: “Καθηγητά, μπορείτε να μου δανείσετε πέντε λίρες; Είχα κάποια κακή τύχη. Στο τελωνείο της Σερβίας μού πήραν όλα τα χρήματα και δεν μπορώ να εξασφαλίσω άλλα πριν φθάσω στην Κωνσταντινούπολη.  

     Ο καθηγητής Persson σκέφθηκε: “Πέντε λίρες είναι πέντε λίρες, και πολύ πιθανόν θα χάσω αυτό το ποσό. Βέβαια υπάρχει και η πιθανότητα ο άνθρωπος αυτός να λέει την αλήθεια, και αν είναι πράγματι Πρόξενος της Σουηδίας θα ήταν προσβολή να του αρνηθώ το δάνειο”. Έτσι το πορτοφόλι του Persson ελάφρωσε κατά πέντε λίρες στερλίνες τις οποίες έδωσε στον Πιερίδη.

     Ο Πιερίδης άρχισε να μιλά για την Κύπρο, για το σπίτι του στη Λάρνακα και τη θαυμάσια συλλογή κυπριακών αρχαιοτήτων που είχε. Ρώτησε επίσης αν οι Σουηδοί σκέφτηκαν ποτέ να πραγματοποιήσουν ανασκαφές στην Κύπρο και παρακίνησε τον Persson να πείσει κάποιο νέο σουηδό αρχαιολόγο να επισκεφθεί την Κύπρο για σχετική μελέτη.

     Ύστερα από λίγη ακόμη κουβέντα με θέμα την αρχαιολογία και τη Σουηδία, ο Πιερίδης ζήτησε να δανειστεί ακόμη πέντε λίρες, διαβεβαιώνοντας τον Persson ότι όλο το ποσό θα το είχε στα χέρια του ο καθηγητής κατά την άφιξή του στην Αθήνα. Ο Persson, που δεν ήταν μόνο αισιόδοξος άνθρωπος αλλά και με μεγάλη καρδιά, ανταποκρίθηκε και στο νέο αίτημα του Πιερίδη, εξομολογήθηκε όμως αργότερα ότι δεν ήταν πολύ αισόδοξος ότι θα ξανάβλεπε τα λεφτά του όταν έφθασε στην Αθήνα. Όμως το ποσό ήταν ήδη εκεί μαζί με επιστολή του Πιερίδη, όπου επαναλαμβανόταν η παρότρυνση προς τον Persson να διευθετήσει σουδική αρχαιολογική εισβολή στην Κύπρο.

     Ένα ευχάριστο καλοκαιρινό βραδυ στην Ασίνη στην Ελλάδα, ένα βραδυ από εκείνα όπου όλα είναι δυνατόν να συμβούν, ο καθηγητής Persson συζήτησε το θέμα μαζί μου, και εισηγήθηκε να αποδεχτώ την πρόσκληση του Πιερίδη. Δεν γνώριζα τίποτε για την Κύπρο και χώρις πολλούς ενδοιασμούς την αποδέκτηκα. Το άγνωστο μου έγνεφε.

     Τον Οκτώβριο του 1923, με τη σύζυγό μου ταξιδέψαμε για την Κύπρο, και αποβιβαστήκαμε στη Λάρνακα, όπου ο Πιερίδης μάς υποδέχτηκε με ανοικτές αγκάλες. Συνάντησα το άγνωστο με τη μορφή τεράστιου υλικού της Εποχής του Ορείχαλκου, που προσφερόταν για μελέτη.

Advertisements