epa-logo[Τον Δεκέμβριο του 1952 το Σωματείο ΕΠΑ γιόρτασε τα εικοσάχρονα της ίδρυσής του, με ομιλητή το ιδρυτικό της μέλος Αρίσταρχο Δημητρίου (1904-1979), γνωστό φαρμακοποιό της πόλης και μουσικό με πανελλήνια αναγνώριση. Από την ελάχιστα γνωστή ομιλία του, που αποτελεί αποκαλυπτική μαρτυρία των γεγονότων δημιουργίας των σωματείων Πεζοπορικού, ΑΜΟΛ και ΕΠΑ, παρουσιάζεται εδώ το μεγαλύτερο μερος].

 

1924: η χρονολογία που με μια δυνατή νοσταλγία φτερουγίζει ακόμα στο μυαλό όλων εκείνων των παλιών ιδρυτικών και μεταγενέστερων μελών του τότε Σωματείου μας, εκ των οποίων μερικά με ευχαρίστησή μου βλέπω αυτή τη στιγμή παρόντα.

     Μερικοί φίλοι! Μια παρέα που δεσμό μεταξύ τους είχαν τη μουσική, τις εκδρομές και γενικά τη φυσιολατρεία, άστεγοι και χωρίς κανένα σωματειακό κανονισμό, μαζεύονταν συχνά εκεί στον περίβολο της “Ακροπόλεως” για να κανονίζουν τις εκδρομές τους. Μια απ’ τις εκδρομές αυτές, που έγινε τη παρακινήσει του διαπρεπούς διανοουμένου και τότε καθηγητού του Παγκυπρίου Ιεροδιδασκαλείου, μακαρίτου Ιωάννη Συκουτρή, ήταν στο Σταυροβούνι ―πεζοπορία. Κατά την εκδρομή εκείνη, που ήταν μεν κουραστική στο κορμί, μα με εξαίρετη ψυχική απόλαυση, ρίχτηκε η ιδέα της συσφίξεως των σχέσεων μεταξύ της παρέας αυτής με την ίδρυση ενός σωματείου.

     Παρέμεινε όμως ως απλή ιδέα που δεν εκτελέστηκε τότε. Ίσως επειδή φοβηθήκαμε πως η διεύρυνση της παρέας θα έφερνε ανωμαλία στις τόσο αρμονικές σχέσεις των μελών μεταξύ τους. Στο διάστημα εκείνο ζητήθηκε από τον μακαρίτη Τίμαρχο Αδαμίδη, διευθυντή του κέντρου “Ακρόπολις” και μας παραχωρήθηκε ένα μικρό δωμάτιο, που ως τότε χρησιμοποιόταν για αποθήκη καρβούνων. Εκεί ήταν το ανεπίσημο εντευκτήριο της παρέας αυτής. Εκεί προτιμούσε η παρέα, μονάχη της, να συναντάται αντί άλλου τόπου, καφενείου, ταβέρνας, χαρτοπαικτικού κέντρου ή λέσχης. Εκεί μιλούσε η παρέα με τη γλώσσα της μουσικής. Εκεί μιλούσαν για τη μουσική, για τις εκδρομές τους. Εκεί, σε κείνο το μπουτρούμι, νιώθαν καλύτερα παρά σ’ οποιοδήποτε άλλο μέρος της πόλης. Και τις γιορτές και Κυριακές τους δεν τις σπαταλούσαν αλλού παρά στις εκδρομές τους, εκεί που κοντά στη φύση, με συνοδό τη μουσική, νιώθαν πιο βαθύ, πιο ανόθευτο τον ανθρώπινο δεσμό του ενός προς τον άλλο. Και η παρέα μας σιγά σιγά μεγάλωνε γιατί κι άλλα παιδιά, λάτρες κι αυτοί της μουσικής, κι άλλοι φυσιολάτρες, ήρθαν κι εκείνοι στην παρέα.

     Ο κ. Κωστάκης Κωνσταντινίδης,  νυν διευθυντής της Οθωμανικής Τραπέζης στη Λάρνακα, ο κ. Δημητράκης Αντωνιάδης, γραμματεύς του Ελληνικού Προξενείου, ο κ. Παναγιώτης Παναγιωτίδης, έμπορος, σήμερα κάτοικος Βαρωσίων, ο κ. Θαλής Δημητρίου, σήμερα κάτοικος Αμερικής, ο κ. Έρμαν Ζιρίκοβιτς, ο γνωστός μουσικός της Λάρνακος, ο κ. Χαρής Κωνσταντίνου, παντοπώλης Λάρνακος, ο κ. Κυριάκος Σώπας, ηλεκτρολόγος, νυν κάτοικος Αθηνών, ο κ. Καλαβάς, γυμναστής τότε του Εμπορικού Λυκείου Λάρνακος, ο Παρούτης μας με το ωραίον του σφύριγμα, σήμερα υπάλληλος Ελληνικού Προξενείου, ο κ. Χαράλαμπος Γεωργίου, κάτοικος Αμερικής, και ο υποφαινόμενος, ο μόνος που απέμεινε μέχρι σήμερα μέλος της ΕΠΑ.

     Γύρω μας σ’ αυτήν την αίθουσα, ασφαλώς σ’ αυτή τη γιορτή μας, θα φτερουγίζουν οι ψυχές αγαπημένων φίλων μας που έφυγαν για μια αιώνια ζωή. Η ψυχή των αγαπημένων παλιών φίλων μας, μ. Γεωργίου Αχνιώτη, που ήταν όχι μόνο ένα από τα ιδρυτικά μέλη του σωματείου τούτου αλλά και ένας από τους σπουδαιότερους πυρήνες και εμψυχωτές του φυσιολατρισμού στο σωματείο μας· του μ. Θάνου Μιχαηλίδη που στάθηκε κι αυτός ένας γερός μοχλός στη στερέωση του σωματείου αυτού, του οποίου ήταν κι αυτός ένα από τα ιδρυτικά μέλη· του μ. Θεοδώρου Γερολέμου, του γνωστού σε όλους μας με το όνομα Τζώνης, που χρόνια και χρόνια με την κιθάρα του στο χέρι ήταν πάντα πρόθυμος να δώσει ζωή στο σύλλογο σε κάθε στιγμή που τον καλούσαν, από τις πρώτες στιγμές της ίδρυσης του σωματείου μέχρι της τελευταίας στιγμής που πέθανε με την κιθάρα στο χέρι.

     Όλοι αυτοί, και μερικοί άλλοι ακόμα ίσως, που αυτή τη στιγμή ξεφεύγουν απ’ τη μνήμη μου, ήταν η πρώτη ωραία εκείνη παρέα που ξεκίνησε με μοναδική απόλαυση και δεσμό μεταξύ τους τη μουσική και τη φυσιολατρεία.

     Περνούσαν οι μέρες κι οι μήνες ως ότου μια εκδρομή στο Κίτι έγινε αιτία ν΄αποφασισθεί τελειωτικά η ίδρυση ενός σωματείου. Η ψυχική ικανοποίηση, ο ενθουσιασμός, ο αυθόρμητος στενός δεσμός του ενός προς το άλλο μέλος της παρέας, τους έκαναν ν’ αποφασίσουν να δώσουν μια πιο επίσημη, μια πιο συγκεκριμένη έννοια στην παρέα αυτή. Ώσπου μια μέρα γίνεται η πρώτη συνεδρία στο Εμπορικό Λύκειο Λάρνακος, που ’χε την καλοσύνη τότε ο διευθυντής του κ. Κουτουμάνος να παραχωρήσει, και εκεί μελετάται και παίρνεται τελειωτικά η απόφαση. Ιδρύθηκε το σωματείο εκείνο από μια δράκα παιδιά. Αποφασίζεται να ονομασθεί “Πεζοπορικός”, αφού άλλωστε οι εκδρομές μας, που ήταν συχνότατες, γίνονταν σχεδόν πάντοτε με τα πόδια, εκτός μερικών μακρινών που γίνονταν με τα ποδήλατα.

    pollogo1 Η παρέα ονομάστηκε “Πεζοπορικός”. Άστεγη όπως ήταν εξακολουθούσε να μαζεύεται στο αγαπημένο της εκείνο μπουτρούμι, που μύριζε ακόμα κάρβουνο που άλλοτε εκεί μέσα ήταν αποθηκευμένο.

     Σε κάποια στιγμή εξάρσεως και ενθουσιασμού, ρίχνεται από τον κ. Κωστάκη Κωνσταντινίδη μια ιδέα που έκανε να σκιρτήσουν όλων οι καρδιές μας: Να κτίσουμε ένα δικό μας οίκημα όπου να στεγάσουμε το σωματείο μας. Αλοίμονο όμως… δεν πέρασαν πολλά λεπτά για να καταλάβουν πως αυτά ήταν λόγια ενθουσιασμού και πόθοι ανεκπλήρωτοι. Χρήματα! Πού θα βρίσκονταν τόσα χρήματα; Ήταν μια κουβέντα που λέχθηκε για να μείνει μόνο κουβέντα, μα αυτό έγινε η αρχή για να βρεθεί μια άλλη λύση.

     Το μέρος όπου σήμερα είναι στεγασμένο το σωματείο μας αυτό, η ΕΠΑ μας δηλαδή, ήταν τότε ένα χωράφι που ανήκε εις τον μακαρίτη Κωνσταντή Μιχαηλίδη Αλεμονάκη, πατέρα του κ. Φάνου Μιχαηλίδη, μέλους του σωματείου μας. Ο κ. Φάνος εμεσολάβησε και κατόρθωσε να πείσει τον πατέρα του να μας κτίσει εις το μέρος εκείνο ένα οίκημα, υπό τον όρο να προκαταβάλει το σωματείο μας περίπου εκατόν λίρας, τας οποίας να καλύψουμε κατόπιν με ενοίκια. Δεχθήκαμε τη συμφωνία και όλα τα μέλη, όσο μπορούσαμε ο καθένας, προκαταβάλαμε συνδρομάς, άλλοι ενός έτους, άλλοι περισσοτέρων ετών, και μαζεύτηκε το ποσόν που εχρειάζετο.

     Ιδρύθηκε το σωματείο εκείνο με μόνη τη δύναμη των μελών του, χωρίς συνδρομή άλλων, χωρίς βοηθήματα ξένων, χωρίς θόρυβο, εορτάς και πανηγύρια, χωρίς εντυπωσιακάς κινήσεις, ιδρύθηκε μόνο του για να γίνει το σπίτι μας, το σχολείο μας, η μοναδική μας απόλαυσις, και ανυψώθηκε με τη δύναμη των μελών του ως εκεί που δίκαια υπερηφανευόταν, Η μουσική μας, οι εκδρομές μας, ο αθλητισμός υπό ποικίλη μορφή κι η φυσιολατρεία, ήταν η βάσις των κανονισμών και του καταστατικού μας.

     Αθλητισμός στο σωματείο μας τότε ήταν το θαλάσσιο σπορ, πεζοπορία και σουηδικές ασκήσεις και κλασικός αθλητισμός. Εάν δεν απατώμαι, το 1925 εζητήθη από το σωματείο μας και καθιερώθη ως έν εκ των αγωνισμάτων εις τους Παγκυπρίους και η πεζοπορία, όπου, ως ενθυμούμαι, ήλθε δεύτερος ο κ. Χαρής Κωνσταντίνου, είς εκ των ιδρυτικών μελών του σωματείου μας.

     Με γυμναστήν μας τότε τον κ. Γιασεμίδην του Παγκυπρίου Ιεροδιδασκαλείου αρχίζουν αι τακτικαί πρωϊναί σουηδικαί ασκήσεις των μελών μας που, παρ’ όλον ότι δεν ήσαν υποχρεωτικαί, εν τούτοις σχεδόν όλα τα μέλη τακτικότατα προσήρχοντο, εκτός εμού, ο οποίος απουσίαζα εις Αθήνας δια τας σπουδάς μου.

     Οι εκδρομές μας ολοέν τακτικές και μελετημένες. Με τροφήν από κοινού, με επικεφαλής επί του συσσιτίου τον κ. Μιχαλάκην Θεοχαρίδην και τον Παρούτην μας. Με αυστηράν απαγόρευσιν των οινοπνευματωδών ποτών, με μοναδικά μέσα συγκοινωνίας τα πόδια μας και ενίοτε τα ποδήλατά μας.

     Ο αριθμός των μελών μέσα σε λίγο καιρό μεγάλωσε. Μεγάλωσε καταπληκτικά και φυσικόν ήτο μέσα σε τόσα πολλά μέλη να υπάρξει και μια ανομοιογένεια. Και σιγά σιγά άρχισαν να αναφύονται και διχασμοί γνωμών σε διάφορα σημεία, μέχρις ότου, το 1926, μια διαφορά και μια φιλονικία φέρνει μιαν διάσπασιν του σωματείου μας, που γίνεται τελικά η αιτία της ιδρύσεως ενός συλλόγου νέου. Ήταν τότε που ιδρύθηκε ο Αθλητικός Μουσικός Όμιλος Λάρνακος ΑΜΟΛ. Μεταξύ των πρώτων ιδρυτών του σωματείου τούτου ήσαν οι κ.κ. Έρμαν Ζιρίκοβιτς, Γεώργιος Ζαρμάος, ο μακαρίτης ιατρός Φράνσις (θείος του νυν γνωστού ιατρού Φράνσις), ο Βάσος Αχιλλέως, ο Μήτσος Καρεμφυλάκης και ο μακαρίτης Τζώνης.

     Με την δημιουργίαν των δύο αυτών σωματείων εις την πόλιν μας, ξύπνησε μια άμιλλα που φυσικόν ήτο να φέρει μιαν πρόοδον εις τον αθλητισμόν και την μουσικήν. Γενικά αμιλλώντο μετά φανατισμού τα δύο σωματεία ποίον θα αναδειχθεί ανώτερον εις δημοσίας εμφανίσεις.

     Αθλητισμός, πλέον, των σωματείων μας γίνονται το χόκι, τα θαλάσσια σπορ, ο κλασικός αθλητισμός και το ποδόσφαιρον. Μάλιστα, κυρίες μου και κύριοι, το μικρόβιον αυτό του φουτμπώλ είναι από τότε που μπήκε στα σωματεία μας και καλλιεργήθηκε. Είχαμε και οι δυο σύλλογοι τις ομάδες μας. Στον αθλητισμόν γενικά υπερείχε πάντοτε ο Πεζοπορικός, Στην μουσικήν όμως υπερείχεν ο ΑΜΟΛ, με επικεφαλής τον γνωστόν Έρμαν. Είχε πολύ περισσότερα εις αριθμόν μουσικά στελέχη εις το ΑΜΟΛ.

     Αι ποδοσφαιρικαί συναντήσεις των δύο σωματείων αφορούσαν την Λάρνακα. Οσάκις όμως επρόκειτο να γίνει καμια συνάντησις με άλλην τινα πόλιν, τότε εγένετο μικτή ομάς εκ των δύο σωματείων, η οποία κατήρχετο με τα χρώματα του Γ.Σ.Ζ.

     Η άμιλλα αυτή, ο αγώνας εις το να παρουσιάσουν ο ένας σύλλογος ομάδα καλυτέραν της άλλης, άρχισε να δημιουργεί ανάγκας. Κι έτσι άρχισαν, ως ήτο φυσικόν, να κατατρώγονται τα ταμεία και των δύο σωματείων από τα αθλητικά των τμήματα. Κάθε πόρος, σαν αυτός από συνδρομάς, χορούς, συναυλίες κ.λπ. κατετρώγετο απνευστί από το ευλογημένο ποδόσφαιρον, μέχρις ότου έφθασαν και τα δύο σωματεία στο σημείον να είναι προβληματική η ύπαρξίς των.

     Κι έτσι σιγά σιγά άρχισε να καλλιεργείται η ιδέα της επανενώσεως και συγχωνεύσεως των δύο σωματείων εις ένα. Έρχεται λοιπόν επί το έργον ο πολυμήχανος κ. Μήτσος Καρεμφυλάκης. Τεχνηέντως, δια της γνωστής και αφθάστου διπλωματικότητός του, εγκαταλείπει το σωματείον του ΑΜΟΛ και εγγράφεται εις τον Πεζοπορικόν, όπου εντός ολίγου κατορθώνει να γίνει και επίτροπος. Αι ενέργειαί του δια την ένωσιν των δύο σωματείων, με την βοήθειαν των κ.κ. Γεωργίου Βασιλειάδου, νυν δικαστού, και Ζήνωνος Πιερίδου, στέφονται υπό πλήρους επιτυχίας και η ένωσις αποφασίζεται.

     Καλά ως εδώ, αλλά τώρα αναφύονται νέαι διαφοραί. Είναι και αι φιλοτιμίαι, βλέπετε. Πώς θα ονομάσωμεν το σωματείον; Το ΑΜΟΛ δεν εδέχετο να εξακολουθήσει να υφίσταται το όνομα του μητρικού σωματείου “Πεζοπορικός”. Δεν ήθελαν, δηλαδή, να θεωρηθούν ως επιστρέφοντα απολωλότα πρόβατα. Κι ύστερα, ποίον από τα δύο οικήματα θα εγκαταλειφθεί και ποίον θα παραμείνει ως στέγη του νέου σωματείου;

     Μα και σ’ αυτά τα σημεία οι τρεις καλοί μας διπλωμάται μεσολαβηταί δεν δυσκολεύτηκαν να βρουν την κατάλληλον συμβιβαστικήν λύσιν. Και ως όνομα μεν εδόθη το σημερινόν όνομα ΕΠΑ, δηλ. Ένωσις Πεζοπορικού – ΑΜΟΛ, ως οίκημα δε απεφασίσθη να εξευρεθεί τρίτον και ως τοιούτον να ενοικιασθεί το οίκημα εις το οποίον σήμερον στεγάζεται το Δημαρχείον μας.

Advertisements