You are currently browsing the monthly archive for Σεπτεμβρίου 2009.

Το περιοδικό Ο Κύκλος, “διμηνιαία έκδοση τέχνης και προβληματισμού” εκδιδόταν στη Λάρνακα από τον Ιανουάριο 1980 έως τον Αύγουστο 1986. Υπεύθυνος έκδοσης ήταν ο Φοίβος Σταυρίδης με τη συμβολή πνευματικής ομάδας αποτελούμενης από τους Στέφανο Ζυμπουλάκη, Κώστα Κατσώνη, Τρύφωνα Παπαχριστοφόρου, ΧριστόφοροΠαπαχρυσοστόμου, και Λούη Περεντό. Στενοί συνεργάτες ήταν επίσης ο ποιητής και φιλόλογος Θεοδόσης Νικολάου και ο πεζογράφος και ζωγράφος Νίκος Νικολάου.

Το περιοδικό πραγματοποίησε εκτενή αφιερώματα σε συγγραφείς (Παντελής Μηχανικός, Νίκος Νικολαΐδης, Γιώργος Φιλίππου Πιερίδης), στο ζωγράφο Γ. Πολ Γεωργίου, στη σχέση Κ. Καβάφη και Κύπρου, κ.ά. Επίσης δημοσίεψε δυσεύρετα κείμενα ξένων για την Κύπρο και μελετήματα για την κυπριακή τέχνη και λογοτεχνία. Στους συνεργάτες του περιλαμβάνονταν σημαντικοί μελετητές από την Κύπρο και την Ελλάδα.

Ακολουθούν τέσσερα ενδεικτικά δείγματα εξωφύλλων του περιοδικού.

Kyklos1

Χειρογράφηση τίτλων: Θεοδόσης Νικολάου. Πορτραίτο Π. Μηχανικού, αγνώστου ζωγράφου.

Kyklos2

Χειρογράφηση τίτλων: Θεοδόσης Νικολάου. Σχέδιο: Χριστόφορος Σάββα.

Kyklos3

Χειρογράφηση τίτλων: Θεοδόσης Νικολάου. Σχέδιο καθρέφτη: Νίκος Νικολάου.

Kyklos4

Χειρογράφηση τίτλων: Θεοδόσης Νικολάου. Πορτραίτο Γ.Φ. Πιερίδη: Ανδρέας Χαραλάμπους.

“Δια πρώτην φοράν από της ιδρύσεώς του ο Πεζοπορικός θα στεγασθεί από του προσεχούς Αυγούστου-Σεπτεμβρίου εις μεγαλοπρεπές και καθ’ όλα κατάλληλον οίκημα, του οποίου ήδη ήρχισεν η ανέγερσις επί της οδού Λόρδου Βύρωνος (πλατεία Παλλάς). Το ευπρεπέστατον τούτο οίκημα, αναγειρόμενον δια δαπάνης εκ £6000 περίπου, θα αποτελεί όχι μόνον το ωραιότερον οικοδόμημα της περιουσίας της Εκκλησιαστικής Επιτροπής Αγίου Λαζάρου αλλά και θα εξωραΐσει θαυμάσια μίαν εκ των κεντρικοτέρων πλατειών της πόλεώς μας.

Pezoporikos1963Το νέον μας οίκημα εκτός της μοντέρνας και θαυμασίας εξωτερικής  εμφανίσεως θα διαθέτει 7 αιθούσας, εκτός των βοηθητικών, ως επίσης και μίαν μεγάλην τοιαύτην (χωρητικότητος 200 προσώπων) δια διαλέξεις, συγκεντρώσεις, εορτάς, χορευτικάς εσπερίδας κλπ. Θα έχει μεγάλην βεράνταν επί της πλατείας Παλλάς και άλλην βεράνταν επί της βορείου πλευράς της στοάς, άνωθεν δε του οικοδομήματος θα υπάρχει roof-garden. Η αρτία επίπλωσίς του υπολογίζεται ότι θα στοιχίσει περί τας £1500 προς τούτο δε το Διοικητικόν Συμβούλιον του Πεζοπορικού εν συνεργασία μετ’ ειδικώς σχηματισθησομένης Υπεπιτροπής και του αρχιτέκτονος του κτηρίου κ. Φωτ. Κολακίδη θα προβεί συντόμως εις ενδελεχή μελέτην δια μίαν αρτιωτάτην και μοντέρναν επίπλωσιν. Προς αντιμετώπισιν της δαπάνης της επιπλώσεως θα γίνει έκκλησις εντός των προσεχών μηνών προς άπαντα τα μέλη και φίλους του Ομίλου μας δια συνεισφοράς αι οποίαι ελπίζομεν ότι θα υπερκαλύψουν τας ανάγκας μας.

Είμεθα  όλοι αισιόδοξοι, μέλη και Διοικητικόν Συμβούλιον, ότι με ένα τέτοιο οίκημα θα μπορέσωμεν να αναπτύξωμεν μίαν αξιοζήλευτον δράσιν προς όλους τους τομείς και θα ανταποκριθώμεν πλήρως τόσον προς τους σκοπούς μας όσον και στας προσδοκίας ολοκλήρου της πόλεώς μας. Προαισθανόμεθα μετά βεβαιότητος ότι ο Πεζοπορικός θα αναγεννηθεί, προσφέροντας κάθε άνεση προς όλα τα μέλη του, παλαιά και νέα, τα οποία ελπίζομεν ότι εντός συντόμου χρονικού διαστήματος θα διπλασιάσωμεν”.

[Απόσπασμα από το πρόγραμμα του “Χορού του Γέρικου Φεγγαριού”, της 23ης Φεβρουαρίου 1963].

Κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου λειτουργούσε στη Λάρνακα, στην αρχή της οδού Λευκωσίας (σήμερα λεωφόρος Γρηγόρη Αυξεντίου), το ξενοδοχείο «Εδέμ», εβραϊκών συμφερόντων. Η διαφήμισή του, που αναδημοσιεύεται πιο κάτω, είναι από εμπορικό οδηγό του 1939.

BuckysHotel

Στα εσώφυλλα παλαιών βιβλίων συναντούμε, κάποτε, σημειώσεις γραμμένες από τους ιδιοκτήτες τους για σημαντικά γεγονότα, π.χ. γεννήσεις, γάμους, θανάτους μελών της οικογένειας, και άλλα. Αυτά τα ενθυμήματα τα οποία μερικές φορές τα συνέχιζαν και απόγονοι εκείνων που τα είχαν αρχίσει, συνηθίζονταν έως και τον 19ο αιώνα.

Το δείγμα ενθυμημάτων που παρουσιάζεται εδώ ανήκει (ίσως) στην οικογένεια Ρώσσου, της Λάρνακας, και βρίσκεται σε ελληνική «Εμπορική Εγκυκλοπαίδεια» έκδοσης 1815. Ο αναφερόμενος Αντωνάκης Ρώσσος είναι πατέρας του Νικολάου Ρώσσου (1839-1920), δικηγόρου, μέλους του Νομοθετικού Συμβουλίου, προξένου της Αυστροουγγαρίας, Δημάρχου Λάρνακας (1884-1908) και εκδότη της αγγλόφωνης εφημερίδας Cyprus (1891-1893, 1898-1899).

enthymima1

enthymima2

[Με το ψευδώνυμο “Αν. Ούσιος” δημοσίευε σατιρικούς στίχους κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και μερικά χρόνια αργότερα, ο σκαλιώτης συγγραφέας Χρήστος Κάρμιος (1913-1999)].

KarmiosChr

Και είπε ο Θεός: “Ας χωρισθούν τα ύδατα”.

Και είπε ο Θεός: “Ας γίνει και η σφαίρα”.

Μα κάποιος του εσφύριξε κρυφά στ’ αυτί “βλαστήματα

πρέπει κάτι ανώτερο να κάνεις ω πατέρα!”

*

Και ο Θεός που τ’ άκουσε σκαρώνει τα τετράποδα

και απ’ αυτά για δίποδα, αφήνει πέντε-δέκα

κι αφού του βγήκε η πίστη του και μάλιστα ανάποδα

στο τέλος τα κατάφερε να κάμει τη γυναίκα.

*

Μα ο Έρως, που εθύμωσε γιατί παραγνωρίστηκε,

γιατί τάχα δεν του όρισαν κι αυτού ένα παλάτι

να εξασκεί το επάγγελμα, φουρκίσθηκε, οργίσθηκε

και δυνατά εφώναξε: “Πρέπει να γίνει κάτι”.

*

Και λέει ο Θεός: “Ας γίνει αυτού το θέλημα.

Μα επειδή, ως πάνσοφος, για όλα εγώ φροντίζω,

πρέπει και για τα θύματα να ’χω εν’ άλλο μέλημα.

Γι’ αυτό, Ημείς Πανάγαθος, τοιάδε λέω κι ορίζω:

*

Στη Σκάλα με τες όμορφες κοπέλλες και τα κτήρια,

οι Φοινικούδες οι κλεινές να ’ν’ έρωτα Σχολείο,

και τα φτωχά τα θύματα να παίρνουν εισιτήρια

για θεραπεία δωρεάν εις το …Φρενοκομείο!

HadjioannouEvangelos1Ο δικηγόρος Ευάγγελος Π. Χαζηιωάννου (1870-1944), από τη Λάρνακα, μέλος του Νομοθετικού Συμβουλίου (1906-1916), εκδότης τοπικών εφημερίδων, και δήμαρχος της πόλης (1914-1917), υπήρξε μια από τις πιο “ανήσυχες” προσωπικότητες της εποχής του.

Πολέμησε ως εθελοντής στην επανάσταση της Κρήτης, αλλά και στους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-1913 όπου και τραυματίστηκε. Ο τραυματισμός του δημιούργησε πρόσθετες συμπάθειες στην κοινωνία της Λάρνακας, η οποία αμέσως κατόπιν τον ανέδειξε στο αξίωμα του πρώτου πολίτη της. Αργότερα δραστηριοποιήθηκε στην Αβυσσηνία και πέθανε στην Αθήνα όπου είχε τελικώς εγκατασταθεί.

Πιο κάτω, φωτογραφία του, δημοσιευμένη το 1913 σε αθηναϊκό περιοδικό της εποχής, όταν μετά τον τραυματισμό του νοσηλευόταν σε νοσοκομείο στην Αθήνα.

HadjioannouEvangelos2

Στις αρχές Νοεμβρίου 1946, ενόψει αναχώρησης στο Λονδίνο της Κυπριακής Εθνικής Πρεσβείας ―υπό τον τοποτηρητή του κυπριακού αρχιεπισκοπικού θρόνου, Μητροπ. Λεόντιο, και τους Ιωάννη Κληρίδη, Ζήνωνα Ρωσσίδη και Δημητρό Δημητρίου, μέλη― για προβολή των κυπριακών εθνικών διεκδικήσεων, ο δήμαρχος Λάρνακας Λύσος Ν. Σανταμάς αποστέλλει τηλεγράφημα συμπαράστασης και ευχών για ευόδωση των σκοπών της αποστολής.

Santamas1946a

Το κείμενο: “Δήμαρχος και λοιποί Έλληνες Δημοτικοί Σύμβουλοι Λάρνακαος εύχονται πλήρη επιτυχίαν εις τον σκοπόν του σημερινού ταξιδίου σας. Προχωρήστε με θάρρος εις την διεκδίκησιν της δικαίας απαιτήσεώς μας, όχι μόνον εις το Αγγλικόν υπουργείον Αποικιών αλλά και εις τον Βρεττανικόν λαόν και εις πάντα φιλελεύθερον άνθωπον, έχοντες την πεποίθησιν ότι δεν ζητείτε παρά δικαιοσύνην δια την οποίαν όλοι αυτοί επολέμησαν, Σύμπασ ο Ελληνικός Κυπριακός λαός ηνωμένος εις την ιεράν των αυτήν υπόθεσην ισταται παρά το πλευρόν σας και αι ευχαί των σας συνοδεύουν. Σανταμάς”.

Santamas1946b

Συνηθίζεται, μερικές φορές, η δημοσίευση ενός κειμένου να συνοδεύεται και από τη φωτογραφία του συντάκτη του ―όχι μονάχα ως στοιχείο αναγνώρισης του “δράστη”, αλλά και ικανοποίησης της ματαιοδοξίας του. Κάποιες άλλες φορές, όμως, η πρακτική αυτή δυνατόν να δημιουργεί εύλογες απορίες.

Όπως στην περίπτωση δημοσίευσης ομιλίας του φιλολόγου και μελετητή της κυπριακής εκκλησιαστικής ιστορίας  Ιωάννη Π. Τσικνοπούλλου (1897-1972), στην Επετηρίδα του Σχολικού έτους 1949-1950, του Παγκυπρίου Εμπορικού Λυκείου Λάρνακας, όπου ο ομιλητής παρουσιάζεται σε φωτογραφία κατά 40 χρόνια νεότερος! Αμηχανία μπρος στον “πανδαμάτορα” χρόνο; Ματαιοδοξία; Κάτι άλλο; Τα συμπεράσματα δικά σας.

Tsiknopoulos

Τον Οκτώβρη 1950, μετά την εκλογή του Μητροπολίτη Κιτίου Μακαρίου Β΄ ως Αρχιεπισκόπου Κύπρου Μακαρίου Γ΄, κυκλοφόρησε στη Λάρνακα μικρού σχήματος φυλλάδιο τυπωμένο σε χαρτονάκι από το τυπογραφείο Π. Χειμωνίδη, όπου διακριτικά προβαλλόταν η υποψηφιότητα του ιερολογιοτάτου Ιάκωβου Παύλου για το θρόνο Κιτίου. Χαρακτηριστικό του ήθους του υποψηφίου είναι ότι στο φυλλάδιο δεν γινόταν συγκεκριμένη αναφορά υποψηφιότητας για τη Μητρόπολη Κιτίου και μόνο υπαινικτικά ο ιερωμένος προβαλλόταν ως “ο μόνος ενδεδειγμένος” για θέση που κενώθηκε μετά την αρχιεπισκοπική εκλογή. Άλλοι καιροί, άλλα ήθη.

PavlouIacovos

ElytisLca1Στις 6 Αυγούστου 1980, λιγότερο από δέκα μήνες μετά τη βράβευσή του με Νομπέλ Λογοτεχνίας, ο Οδυσσέας Ελύτης επισκέφθηκε τη Λάρνακα, τιμήθηκε από τον Δήμο Λάρνακας και σε σύντομη δεξίωση συναντήθηκε με τους συγγραφείς της πόλης. Από το σύντομο πέρασμα του ποιητή είναι οι δύο φωτογραφίες που παρουσιάζονται εδώ

Στην πρώτη, ο δήμαρχος Λάρνακας Λεωνίδας Κιούπης, παρουσία και του ποιητή Λούη Περεντού υποδέχεται τον Οδ. Ελύτη στα σκαλιά του (σήμερα κατεδαφισμένου) δημαρχείου της Πόλης.

ElytisLca2Η κλασική «οικογενειακή» φωτογραφία της συνάντησης

[Πρώτη σειρά (από αριστερά): 1. Νίκος Καρύδης (Εκδόσεις Ίκαρος), 2. Τούλα Χαραλάμπους, 3. Έλενα Βαρλαάμ-Μιχαηλίδου, 4. Οδύσσέας Ελύτης, 5. Λεωνίδας Κιούπης (Δήμαρχος), 6. Παύλος Λιασίδης, 7. Κωστάκης Κακούλας, 8. κα Π. Λιασίδη

Δεύτερη σειρά: 1. Χριστόφορος Κελίρης, 2. Παύλος Σεμελίδης, 3. Χρήστος Κάρμιος, 4. Κωστής Κωστέας, 5. Χρυστάλλα Κουλέρμου, 6. Χριστόφορος Παπαχρυσοστόμου.

Τρίτη σειρά: 1. Μιχ. Σ. Τρέππας, 2. Φοίβος Σταυρίδης, 3. Λούης Περεντός, 4. Σάββας Χαλλούμας, 5. Κώστας Κατσώνης.

Τέταρτη σειρά: 1. Θεόδωρος Β. Οικονόμου (Δημοτικός Γραμματέας), 2. Έπαρχος Λάρνακας, 3. Στέφανος Ζυμπουλάκης, 5. Πάτροκλος Σταύρου, 6. Γιώργος Μολέσκης, 7. Νίκος Νικολάου].

Σεπτεμβρίου 2009
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Αυγ.   Οκτ. »
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930