You are currently browsing the monthly archive for Ιουνίου 2010.

[Η εκκλησία του Αγίου Στεφάνου όπως είναι σήμερα]

Η εκκλησία του Αγίου Στεφάνου στη Λάρνακα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα τραγικά γεγονότα της Σφαγής των Αδάνων, μάλιστα δε αποτελεί το πρώτο μνημείο σε ολόκληρη την Αρμενική Διασπορά εις μνήμην των μαρτύρων των σφαγών στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Η αναμνηστική επιγραφή πάνω από την είσοδο πλαισιώνεται από πάνω με τη μορφή και το όνομα του Πατριάρχη Χάικ, και από κάτω με τα σύμβολα και τις συντμήσεις των τεσσάρων Ευαγγελιστών (Ματθαίος, Μάρκος, Λουκάς, Ιωάννης)· στη μέση βρίσκεται η επιγραφή «Εις μνήμην των μαρτύρων της Κιλικίας, 1 Απριλίου 1909», και στο κέντρο της εικόνα του Βασιλέα Λέοντα Ε΄, του τελευταίου Βασιλιά της Κιλικίας. Πιο πάνω βρίσκεται φεγγίτης, με μια μορφή αγγέλου ως επιστέγασμα.

Αμέσως μετά τη Σφαγή των Αδάνων, κατέφθασαν στην Κύπρο περίπου 2.000 Αρμένιοι πρόσφυγες, ενώ το Κιλικιακό πέλαγος ξέβραζε πτώματα σφαγιασθέντων Αρμενίων στις ακτές της Κερύνειας (Λάπηθος, Άγιος Επίκτητος, Άγιος Αμβρόσιος), και στη χερσόνησο της Καρπασίας. Οι περισσότεροι Αδανίτες πρόσφυγες έμειναν προσωρινά στη Λάρνακα, και το 1910 επέστρεψαν στην Κιλικία. Για τις λατρευτικές τους ανάγκες έκτισαν πρόχειρα ένα μικρό παρεκκλήσι, οι εργασίες του οποίου όμως έμειναν ανολοκλήρωτες λόγω έλλειψης οικονομικών πόρων, αφού οι διώξεις και οι σφαγές στην ιστορική Αρμενία δεν επέτρεπαν τη διενέργεια εράνων για τη συμπλήρωση της εκκλησίας.

Στις Στις 24 Οκτωβρίου1912, ο Αρμένιος Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης Hovhannes Arsharouni δίνει άδεια προς διενέργεια εράνου για τα αναγκαία έξοδα προς συμπλήρωση των εργασιών της εκκλησίας, γράφοντας τα εξής στην αρχική σελίδα του καταστίχου: «Λόγω της αύξησης στον αριθμό των Αρμενίων στη Λάρνακα, έχει γίνει αναγκαία η ανέγερση μιας εκκλησίας. Η υποεπιτροπή οικονομικών της κεντρικής εθνικής επιτροπής στην οποία είχε ανατεθεί η φροντίδα γι’ αυτό το κεφάλαιο, έχοντας επιβεβαιώσει την ανάγκη για μια εκκλησία, ένα σχολείο και ένα κοιμητήριο, έχει δώσει την υποστήριξή της για τη συλλογή δωρεών εκτός της Πρωτεύουσας, μέχρι του ποσού των 300 αγγλικών λιρών εντός ορίου του ενός ημερολογιακού έτους. […]».

Ο Καθόλικος (Πατριάρχης) του Μεγάλου Οίκου της Κιλικίας, Sahag II, και ο Μητροπολίτης Αδάνων, Επίσκοπος Yeghishe Garoyian έγραψαν τις εισφορές στον έρανο, και στις 9/23 Μαρτίου 1913, η εκκλησιαστική επιτροπή Λευκωσίας με επιστολή της ευχαριστεί τον Καθόλικο Sahag II για τη συνδρομή του στο θεάρεστο αυτό έργο, διαβεβαιώνοντάς τον πως «στο εγγύς μέλλον, το παρεκκλήσι αυτό που είναι αφιερωμένο στην αοίδιμο μνήμη των πολυάριθμων θυμάτων της Κιλικίας, θα αναδύεται ως αιώνιο μνημείο μπροστά από τα κύματα της Μεσογείου, μέσα στα οποία κοιμούνται τον αιώνιο τους ύπνο τα άτυχα αλλά πάντοτε αθάνατα και αεί ένδοξα πρόσφατα θύματα της Κιλικίας».

Η εκκλησία αυτή, που ολοκληρώθηκε την 1η Απριλίου 1913, ανεγέρθηκε ως μνημείο των μαρτύρων της Κιλικίας υπό την αιγίδα της εκκλησιαστικής επιτροπής της Λευκωσίας, με τις ανιδιοτελείς προσπάθειες του κου Hagop Hovsepian και τη συμβολή του αρμένικου λαού της Κιλικίας και της εν Κύπρω διαμένουσας αρμενικής κοινότητας. Μάλιστα δε, οι συνεισφορές δεν προήλθαν μόνο από τους Αρμενοκύπριους, αλλά και από Αρμένιους της Κιλικίας, του Ανταπαζάρ (πόλη στη βορειοδυτική Τουρκία) και της Αιγύπτου, υπό την προσωπική επιμέλεια του κου Χοβσεπιάν. Από φωτογραφίες της εποχής, βλέπουμε ότι αρχικά υπήρχε και ένας μικρός τρούλλος, ο οποίος όμως αφαιρέθηκε αργότερα.

Η εκκλησία αφιερώθηκε στον Άγιο Στέφανο, προστάτη-Άγιο των Αδάνων, και αποτελεί μικρότερο αντίγραφο της εκκλησίας της πόλης, που κάηκε από τον όχλο των Τούρκων. Η πρώτη Θεία Λειτουργία έγινε το Μάιο του 1914, χοροστατούντος του Ανώτερου Αρχιμανδρίτη Serovpe Samuelian από την Ιερουσαλήμ. Ο καθαγιασμός της εκκλησίας έγινε το 1918 από τον Αρχιεπίσκοπο Taniel Hagopian, ο οποίος υπήρξε ο αναπληρωτής πνευματικός ποιμένας της Αρμενικής Λεγεώνας, που το 1917 σχηματίστηκε και εκπαιδεύθηκε κοντά στο χωριό Μπογάζι της επαρχίας Αμμοχώστου· το 1920 υπηρέτησε ως προκαθήμενος της τοπικής αρμενικής εκκλησίας.

Η εκκλησία ανακαινίστηκε εσωτερικά μεταξύ 1956-1957. Το 1998 έγινε γενική ανακαίνισή της. Από το 1975, λειτουργείται κάθε δεύτερη Κυριακή του μήνα, εναλλάξ με την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στη Λεμεσό. Εορτάζει την τελευταία εβδομάδα του Δεκέμβρη.

Το κτίσιμο της εκκλησίας

Η εκκλησία όπως ήταν αρχικά με τρούλλο

Η πρώτη Θεία Λειτουργία (1914)

[Συντομευμένη μορφή κειμένου από την εφημερίδα Artsakank. Δημοσιεύεται με την άδεια του συγγραφέα, ο οποίος παραχώρησε και τις φωτογραφίες].

Advertisements

Η ειδυλλιακή εικόνα του Πεζοπορικού, όπως παρουσιάζεται σ’ αυτό το δημοσίευμα σκαλιώτικης εφημερίδας του 1926, καθόλου δεν προμηνύει τη μεγάλη αναστάτωση που θα προκαλούσε λίγο αργότερα ―μέσα την ίδια χρονιά― η απόσχιση σημαντικού αριθμού μελών του και η δημιουργία του ΑΜΟΛ (Αθλητικού Μουσικού Ομίλου Λάρνακος).

Μία ακόμη φωτογραφία από την παλαιότερη Λάρνακα (της δεκαετίας του 1930) όταν η πόλη ήταν ακόμη εμφανώς πιο “ευρύχωρη”.

Απαθανατίζει ποδοσφαιρική συνάντηση, πιθανόν μεταξύ των ομάδων του Παγκυπρίου Εμπορικού Λυκείου και της Αμερικανικής Ακαδημίας, στο γήπεδο της Ακαδημίας ―πριν αυτό συρρικνωθεί από την ανέγερση νέων κτηρίων της Σχολής.

Από το κέντρο της φωτογραφίας και προς τα δεξιά διακρίνονται τα χαρακτηριστικά “διπατα” σπίτια της εποχής (επί της ―σημερινής― οδού Μάρκου Δράκου) ―σχεδόν όλα κατεδαφισμένα σήμερα.

Στο βάθος αριστερά, μετά τον ανοικτό χώρο και πίσω από συστάδα δέντρων (της σημερινής οδού Νικοδήμου Μυλωνά) μόλις διακρίνεται το Δημοτικό Σχολείο Σωτήρος.

Ο φασισμός, ως δεξιό πολιτικό δόγμα εκδηλώθηκε στην Ιταλία στις αρχές της δεκαετίας του 1920. Πριν εκφραστεί με τη μορφή ακραίου εθνικιστικού πολιτικού συστήματος στην  Ιταλία και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, είχε ελκύσει για λίγο και γνωστές προσωπικότητες όπως ο άγγλος πολιτικός Winston Churchill και ο ιρλανδός ποιητής W. B. Yeats.

Έτσι, πριν ακόμη αιματοκυλίσει την Ευρώπη και διαπράξει εγκλήματα που τον στιγμάτισαν ανεξίτηλα, δεν φαινόταν παράδοξο να διαβάσει κάποιος σε σκαλιώτικη εφημερίδα του Οκτωβρίου 1926 την ακόλουθη είδηση:

[Διαφήμιση επιτυχιών των Fiat, σε εφημερίδα της Λάρνακας (1926)]

[Στο χώρο όπου είχε λειτουργήσει το Ιεροδιδασκαλείο Λάρνακας (παλαιότερα “Οικία Cobham”) κτίστηκε με οικονομική στήριξη κληροδοτήματος του Δημητρίου Γ. Διανέλλου (φωτ.), το “Διανέλλειο Ορφανοτροφείο”. Πλάι σ’ αυτό, από το 1962, λειτούργησε και η ομώνυμη Επαγγελματική Σχολή (αργότερα “Διανέλλειος Τεχνική Σχολή Λάρνακας”, καθώς και το “Διανέλλειο Γυμνάσιο Λάρνακας”).

Το Ορφανοτροφείο έκλεισε κάποτε (αφήνοντας πίσω τα εγκαταλειμμένα κτήριά του), αργότερα η Τεχνική Σχολή μεταφέρθηκε αλλού, ενώ το Γυμνάσιο μετρά την τελευταία περίοδο της ζωής του. Όπου νά ’ναι το όνομα “Διανέλλειος” περνά στη λήθη.

Σε πρόσφατη εκδήλωση του “Διανελλείου Γυμνασίου” για τα τριάντα χρόνια της δικής του προσφοράς, διαβάστηκε και το ακόλουθο κείμενο αναμνήσεων του εκπαιδευτικού Εύρου Σταυρίδη, διευθυντή της “Διανελλείου Τεχνικής Σχολής” κατά την περίοδο 1990-2000. (Για την προϊστορία του χώρου, βλ. ανάρτηση αρ. 48)]. ―Φωτογραφικό υλικό: Λούης Περεντός.


Εύρος Σταυρίδης, “Η έναρξη λειτουργίας της Επαγγελματικής Σχολής Λάρνακος”

«Στα μέσα Αυγούστου του 1962 πήρα από το Γραφείο Παιδείας της Ελληνικής Κοινοτικής Συνέλευσης διορισμό στη θέση εκπαιδευτή Ηλεκτρολογίας στην Επαγγελματική Σχολή Λάρνακος. Την  ίδια μέρα επισκέφθηκα το χώρο της Σχολής, όπου δεν βρήκα κανένα. Ζήτησα πληροφορίες από τη διεύθυνση του Ορφανοτροφείου, που λειτουργούσε στο ίδιο κτήριο, και με πληροφόρησαν ότι στην ανατολική πτέρυγα και στον πρώτο όροφο θα στεγαζόταν η Επαγγελματική Σχολή.

Τηλεφωνικά πήρα οδηγίες για την πρώτη συνάντηση του προσωπικού με το Διευθυντή στο χώρο της Σχολής. Πήγα πρώτος, ήμουν άλλωστε και ο μόνος από τη Λάρνακα. Στο γραφείο που στεγάζεται σήμερα η Γραμματεία του Διανελλείου Γυμνασίου υπήρχε ένα τραπέζι και μερικές καρέκλες. Σε λίγο έφθασαν και οι υπόλοιπο συνάδελφοι και ο διευθυντής κ. Ανδρέας Τσιάλης. Συνολικά είμαστε 8-10 άτομα, όλοι πρωτοδιόριστοι και νεαροί.

Ο διευθυντής μάς ενημέρωσε για τον τύπο της σχολής (ήταν η πρώτη τετρατάξια Επαγγελματική ―ενώ στη Λευκωσία και Λεμεσό λειτουργούσαν εξατάξιες Τεχνικές). Μας ενημέρωσε για τα αναλυτικά προγράμματα, τους κλάδους και τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης των στόχων και τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίζαμε άμεσα.

Το μόνο που υπήρχε στη Σχολή ήταν θρανία και καρέκλες, ούτε εργαστήρια ούτε άλλος εξοπλισμός, που έπρεπε να αποκτηθεί.

Το άλλο μεγάλο πρόβλημα ήταν η εξεύρεση μαθητών. Είχε προηγηθεί κάποια ενημέρωση στα Δημοτικά της Λάρνακας και χωριών της επαρχίας, με μηδενικά αποτελέσματα. Ήταν άλλωστε φυσικό, ένας νέος τύπος εκπαίδευσης να αντιμετωπιζόταν με επιφύλαξη. Ο διευθυντής μάς ανέθεσε να καταβάλουμε κάθε προσπάθεια για την εξεύρεση μαθητών.

Επισκεφθήκαμε τα Δημοτικά, πήραμε καταλόγους και διευθύνσεις, ψάξαμε τα παιδιά που δεν θα συνέχιζαν στην Μέση Εκπαίδευση, βρήκαμε αυτούς που διέκοψαν τη φοίτησή τους στα δύο Λύκεια της πόλης, τους ενημερώσαμε και κατορθώσαμε να γράψουμε συνολικά 95 παιδιά, μαθητές και μαθήτριες, συμπεριλαμβανομένων και των παιδιών του Ορφανοτροφείου που θα φοιτούσαν δωρεάν σύμφωνα με τη Διαθήκη του αείμνηστου Διανέλλου. (Για τους υπόλοιπους μαθητές τα δίδακτρα ήταν συνολικά £11 ετησίως: £2 για εγγραφή και τρεις δόσεις των £3, που ήταν ασφαλώς και το χαμηλότερο ποσό από όλα τα άλλα Σχολεία.

Το ξεκίνημα της σχολικής χρονιάς ήταν πολύ δύσκολο. Δεν είχαμε τεχνικά βιβλία, εργαστήρια, εξοπλισμό. Στους μαθητές δίναμε χειρόγραφες πολυγραφημένες σημειώσεις (φωτοτυπίες δεν υπήρχαν).

Ο ζήλος με τον οποίο εργάστηκαν όλοι ήταν αξιοθαύμαστος. Με την καθοδήγηση του διευθυντή μας Ανδρέα Τσιάλη, ενός ανθρώπου με οργανωτικές και διοικητικές ικανότητες, και με τη συμμετοχή και τον ενθουσιασμό όλων των συναδέλφων, κατορθώσαμε να ξεπεράσουμε όλες τις δυσκολίες.

Όλοι, εκπαιδευτές και μαθητές, είχαμε ένα πρόγραμμα με τέσσερα απογεύματα την εβδομάδα πέραν από το ωρολόγιο πρόγραμμα, με απασχόληση στα υπό διαμόρφωση εργαστήρια, στους Ομίλους, σε αθλητικές δραστηριότητες. Οι συνεδρίες του Καθηγητικού Συλλόγου γινόντουσαν συνήθως τα απογεύματα μετά τη λήξη των απογευματινών δραστηριοτήτων κάθε εβδομάδα.

Τα πρώτα εργαστήρια που στήθηκαν εκτός του κεντρικού κτηρίου ήταν τέσσερα τσίγκινα παραπήγματα που μεταφέρθηκαν από τα Κρατητήρια πολιτικών κρατουμένων στο Μάμμαρι. Η “προσωρινή” στέγασή μας σ’ αυτά κράτησε 20 χρόνια.

Η έναρξη λειτουργίας του κλαδου Ξενοδοχειακών, το 1963, έφερε στη Σχολή μαθητές από όλη την Κύπρο, επειδή ήταν η μόνη Σχολή που πρόσφερε αυτή την εκπαίδευση παγκυπρίως. Οι πιο πολλοί από αυτούς διέμεναν οικότροφοι σε οικογένειες.

Οι πρώτοι απόφοιτοι , το σχολικό έτος 1964-1965, απορροφήθηκαν στην αγορά εργασίας και στελέχωσαν διάφορες υπηρεσίες και Οργανισμούς, πράγμα που βοήθησε στη μελλοντική ανάπτυξη της Σολής.

Η Επαγγελματική Σχολή από την πρώτη μέρα της λειτουργίας της είχε πάντα ενεργό μέρος σε όλα τα πολιτιστικά και εθνικά δρώμενα της πόλης μας. Για πολλά χρόνια το Θέατρο της Σχολής φιλοξενούσε πολλές εκδηλώσεις άλλων σχολείων, του Δήμου και άλλων φορέων της Λάρνακας».

Τμήμα της πίσω αυλής του Σχολείου (τέλος 1974). Τα εργαστήρια (παραπήγματα του στρατοπέδου Μάμμαρι) εξακολουθούν να λειτουργούν. Στο βάθος αριστερά φαίνεται η οικία Davidian, σήμερα υπεραγορά Metro.

Σεπτέμβριος 1974. Αντίσκηνο που στήθηκε στην αυλή του Σχολείου για τις ανάγκες των προσφύγων

Η Φιλαρμονική της Διανελλείου κατά τη διάρκεια παρέλασης (μπροστά στο Παγκύπριο Λύκειο)

Εργαστήριο Μεταλλοτεχνίας (Εκπαιδευτής: Ανδρέας Μωϋσέως)

Εργαστήριο Ξυλουργικής (Εκπαιδευτής: Γρηγόρης Χαραλάμπους)

Στην κουζίνα του Ξενοδοχειακού τμήματος

Ιουνίου 2010
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Μάι.   Αυγ. »
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930