You are currently browsing the monthly archive for Σεπτεμβρίου 2011.

Η Λάρνακα το 1936 (από επίσημο χάρτη)

Αμέσως μετά την άφιξη των Άγγλων στην Κύπρο, το 1878, κατόπιν επίσημης εντολής ετοιμάστηκε, από τον στρατιωτικό Captain A.R. Saville, εκτενής μελέτη για την Κύπρο στην οποία περιλαμβάνονταν πολλές πληροφορίες για την ιστορία, γεωγραφία, τοπογραφία, οικονομία, κ.λπ. του νησιού. Από την έκδοση μεταφέρονται εδώ (σε μετάφραση) ενδιαφέρουσες πληροφορίες για το Κάστρο της Λάρνακας, όπως ήταν εκείνη ακριβώς τη χρονιά.

«Το μόνο αμυντικό έργο που διαθέτει σήμερα η Λάρνακα είναι ένα μικρό και χωρίς σημασία κάστρο, του 1625.

Βρίσκεται εντελώς στο άκρο δυτικά της Μαρίνας, δεξιά της αποβάθρας του τελωνείου και κοντά στην ακτή. Είναι τετράγωνο, ευρύχωρο και με γερά τείχη από άσπρη λιθοδομή, με καλή προμήθεια νερού, όμως ανεπαρκές για άμυνα επειδή δεν διαθέτει προστασία χώματος και γι’ αυτό εύκολα θα κατέρρεε κάτω από βαρύ ναυτικό βομβαρδισμό.

Ο εξοπλισμός του περιλαμβάνει έντεκα μακρά κανόνια των 16 λιβρών, πράσινα από μεταλλικές οξείδωσεις και φορτωμένα σκουριά· επίσης τέσσερα πεδινά πυροβόλα που χρησιμοποιούνται για χαιρετιστήριες βολές. Πολλά από τα υποστηρίγματα των όπλων είναι σπασμένα, δύσκίνητα και σε άθλια κατάσταση. Δύο από τα πυροβόλα είναι αγγλικής κατασκευής και φέρουν τα αρχικά G.R. Κάποια από τα μεγαλύτερα κανόνια είναι τοποθετημένα σε πολεμίστρες κι άλλα σε εξέδρες βολής στην κορυφή του κάστρου, προς την οποία οδηγεί πλατιά σκάλα.

Αυτό το κάστρο μάς είναι χρήσιμο μόνο ως στρατώνας, με δυνατότητα εξαίρετης φιλοξενίας 80 ανδρών και ξεχωριστό χώρο διαμονής των αξιωματικών».

Υπέρθυρο ιδιωτικού σπιτιού στη Λάρνακα, με τρία οικόσημα αταύτιστης οικογένειας από την περίοδο της Φραγκοκρατίας, όπως τα φωτογράφισε ο ο αρχιτέκτονας και έφορος Αρχαιοτήτων Κύπρου George Ε. Jeffery (1855-1935) και τα παρουσίασε σε μελέτη του, το 1920. Τι απέγιναν άραγε; Διασώθηκαν κάπου ή (το πιθανότερο) τα καταβρόχθισε ο οδοστρωτήρας «ανάπτυξης» και ανανέωσης της πόλης;

Κατά την περίοδο 1904-1906 βρισκόταν στην Κύπρο ο ελλαδίτης λαϊκός βάρδος και εθνικός ιεραπόστολος Σπύρος Ματσούκας (1873-1928) οργανώνοντας εράνους για τον πολεμικό στόλο της Ελλάδας. Οι Κύπριοι συνεισέφεραν περίπου 6000 λίρες, ποσό μεγάλο για την εποχή. Τα χρήματα των περιοδειών του στον ελληνισμό Αμερικής, Κύπρου και αλλού, χρησιμοποιήθηκαν για την αγορά των αντιτορπιλλικών «Κεραυνός» και «Νέα Γενεά», τα οποία έδρασαν κατά τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1914.

Ο Σπύρος Ματσούκας, ο οποίος ήταν απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ουδέποτε άσκησε το επάγγελμα του νομικού αλλά αφιέρωσε τη ζωή του σε εράνους για εθνικούς σκοπούς. Έγραψε ποίηση χωρίς μεγάλες αξιώσεις, που εξέφραζε κυρίως την αγάπη του για την Ελλάδα. Στην κηδεία του λόγο διάβασε ο Κωστής Παλαμάς.

Περνώντας από τη Λάρνακα ―όπως και σε όλη την υπόλοιπη Κύπρο― ο Ματσούκας έγινε δεκτός με μεγάλο ενθουσιασμό. Ανάμεσα στους πολλούς σκαλιώτες φίλους του ήταν και ο δημοσιογράφος Κλεόβουλος Ν. Μεσολογγίτης (1872-1939), εκδότης της εφημερίδας Νέον Έθνος (1893-1934), στον οποίο με θερμή αφιέρωση χάρισε στίχους του ειδικά γραμμένους γι’ αυτόν καθώς και χειρόγραφο του ποιήματός του «Ο Χρυσαετός» αφιερωμένου «Εις την Μεγάλην Σκιάν του Αυτοκράτορος Κωνσταντίνου Παλαιολόγου». [Η φωτογραφία του Κλ. Ν. Μεσολογγίτη παραχωρήθηκε από τον Λούη Περεντό].

Η αγάπη του Ματσούκα για την Κύπρο εκφράζεται και στο ακόλουθο ποίημά του :

Στην Κύπρο

Ω Κυπριώτικα βουνά, σε σας όλ’ η ζωή μου…

Έφυγα, κι ούτε μια στιγμή δεν έμεινα μακριά σας.

Σας πήρα μέσα στην ψυχή και σας κρατώ μαζί μου,

Ω, Κυπριώτικα όνειρα, με τ’ άγια μυστικά σας.

 *

Κάθε χωριό σας, σα γλυκό και απαλό τραγούδι.

Κάθε βουνό σας, του βοσκού ένας γλυκός σκοπός.

Κάθε κλαδί ολάνθιστο. Κάθε μικρό λουλούδι.

Για μένα ένα όνειρο κι ένας χαιρετισμός.

Σεπτεμβρίου 2011
Δ Τ Τ Π Π Σ Κ
« Ιολ.   Οκτ. »
 1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930