cf86cebfceafceb2cebfcf82cf83cf84ceb1cf85cf81ceafceb4ceb7cf82

Ένα ιστολόγιο για την πόλη της Λάρνακας, το οποίο επιμελείται ο Φοίβος Σταυρίδης, με κείμενα του ιδίου, ανθολογήσεις άλλων κειμένων, πληροφορίες, σχόλια και φωτογραφίες.

Το φωτογραφικό και αρχειακό υλικό προέρχεται από τη συλλογή του συγγραφέα (ή φίλων) και χρήση του μπορεί να γίνει μόνο ύστερα από σχετική άδεια.

Υποδείξεις για διορθώσεις, ευπρόσδεκτες.

***

Για το ιστολόγιο Λάρνακα, η πόλη του Ζήνωνα του Κιτιέα

―Κείμενο συνέντευξης στον Χρύσανθο Χρυσάνθου (εφημερίδα Ο Φιλελεύθερος, Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2008)―

Γιατί αποφασίσατε να θυσιάσετε χρόνο και χρήμα για την ετοιμασία αυτής της ιστοσελίδας;

―Ύστερα από αρκετές δεκαετίες συστηματικής συλλογής υλικού και με δεδομένη την αδιαφορία των εκάστοτε κυβερνώντων για τη δημιουργία μιας αξιοπρεπούς κρατικής βιβλιοθήκης και ενός (έστω υποτυπώδους) ιδρύματος ιδιωτικών αρχείων, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι εάν κάποιος επιθυμεί να γίνει κάτι σ’ αυτό τον τομέα θα πρέπει να αρχίσει με τις δικές του δυνάμεις, όσο μικρές και αν είναι αυτές. Ευτυχώς διαθέτουμε σήμερα το διαδίκτυο, μια τεχνολογία που επιτρέπει ταχύτατα και με ελάχιστο κόστος να πραγματοποιούνται πράγματα τα οποία προηγουμένως θα ήταν αδιανόητα. Η δημιουργία της «ιστοσελίδας» (καλύτερα του «ιστολογίου») για τη Λάρνακα μου δίνει τη δυνατότητα να δημοσιοποιήσω σταδιακά κάποιο μέρος από το αρχειακό υλικό που έχω, το οποίο αλλιώς θα παρέμενε κρυμμένο και άχρηστο στο σκοτάδι κάποιας βιβλιοθήκης. Όμως, τότε, ποια χρησιμότητα θα είχε αυτό, πέραν της ικανοποίησης ενός συλλέκτη για την απόκτησή του; Πρέπει να καταλάβουμε ότι, όταν διασώζουμε κάποιο τεκμήριο που βοηθά να γνωρίσουμε πτυχές της ιστορίας ή της ζωής του τόπου, είναι αδικαιολόγητο να το κρύβουμε, σχεδόν τόσο κατακριτέο όσο και η πράξη καταστροφής του. Εξάλλου, όταν εμείς θα έχουμε φύγει, ποιος εγγυάται την επιβίωσή του και από τα χέρια εκείνων που θα το παραλάβουν;

Τι προγραμματίζετε για τη δομή και το περιεχόμενό της;

―Καταλαβαίνω ότι πολύ καλύτερο θα ήταν να είχε ετοιμαστεί ειδική ιστοσελίδα για τη φιλοξενία ψηφιοποιημένου υλικού μεγαλύτερου όγκου, δηλ. σε μορφή πιο ευέλικτη και ευρύχωρη. Όμως τούτο συνεπάγεται μεγάλες απαιτήσεις χρόνου και οικονομικών πόρων ―δύο στοιχεία αποτρεπτικά για κάποιον που λειτουργεί μόνος και επιθυμεί γρήγορα αποτελέσματα. Από την άλλη δεν θα ήθελα να μπλέξω με ψυχοφθόρες και βραδυπορούσες διαδικασίες επιζητώντας τη συνδρομή κρατικών υπηρεσιών (επειδή διατηρώ ακόμη την αίσθηση ότι ο υπόλοιπος χρόνος της ζωής μου δεν είναι η αιωνιότητα)! Γι’ αυτό η δομή της σελίδας θα παραμείνει όπως ξεκίνησε, και το περιεχόμενο θα εμπλουτίζεται συνεχώς με νέο υλικό και ―κατά το δυνατόν― με άλλα κείμενα ή ενημερωτικό σχολιασμό. Κύριος στόχος θα συνεχίσει να είναι η παρουσίαση ψηφιοποιημένων τεκμηρίων από τη ζωή και τις δραστηριότητες της πόλης, τον χώρο και οτιδήποτε αποτελεί μαρτυρία του τόπου. Πιστεύω ότι τούτο θα είναι χρήσιμο όχι μόνο ως αποθησαύριση τεκμηρίων ιστορίας αλλά και ως νησίδα μνήμης για όσους έζησαν κάποια από αυτά ή θέλουν να τα γνωρίσουν.

Ως ιδιώτης συλλέκτης πού εστιάζετε τα ενδιαφέροντά σας; Τι περιλαμβάνουν οι συλλογές σας;

―Με ενδιαφέρει οτιδήποτε αμέσως ή εμμέσως σχετίζεται με την Κύπρο (και όχι μόνο με την πόλη μου, παρ’ ότι αυτή ιδιαιτέρως με ενδιαφέρει). Αποτελείται κυρίως από έντυπα ―βιβλία, περιοδικό τύπο― αλλά και φωτογραφίες, καθώς και χειρόγραφα. Δεν υποτιμώ επίσης τα «εφήμερα» (φυλλάδια, προγράμματα εκδηλώσεων, διαφημίσεις, αφίσες, κ.ά.) ―δηλ. υλικό «μιας χρήσης» το οποίο συνήθως αφήνεται να χαθεί παρόλο που μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες σε ερευνητές. Πρώτιστος στόχος είναι το παλαιότερο υλικό που είχε την τύχη να σωθεί από τα νύχια χρόνου και αδιαφορίας, χωρίς να παραγνωρίζεται και το νεότερο το οποίο κάποτε θα αποκτήσει κι αυτό τη σημασία του.

Γενικά είναι διαπιστωμένο ότι υστερούμε στη διατήρηση αρχείων. Όντως, πολλά έχουν ήδη χαθεί, κατέληξαν σε σκουπιδότοπους, λόγω αδιαφορίας;

―Είναι μια θλιβερή πραγματικότητα που δεν μπορεί να ξαφνιάσει παρά μονάχα όποιον «δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει», για να χρησιμοποιήσω τον στίχο του Διονύση Σαββόπουλου. Όλα πλέον αφήνονται στις καλές προθέσεις ιδιωτών συλλεκτών ή «ευαισθητοποιημένων» πολιτών, εκεί που την έγνοια και τις πρωτοβουλίες θα έπρεπε να τις έχει το κράτος. Όχι ότι δεν υπάρχουν κάποιοι (ελάχιστοι) λειτουργοί με όραμα· οι κρατικοί μηχανισμοί είναι που δεν «τραβούν». Κρίμα που εκείνοι που έχουν τη δυνατότητα και την ευθύνη των αποφάσεων δεν καταλαβαίνουν τη σοβαρότητα του προβλήματος και την αναγκαιότητα άμεσης θεραπείας. Πριν από αρκετά χρόνια, σε ανάλογη περίπτωση, είχα επισημάνει (με κάποια μικρή δόση υπερβολής) ότι όσα τεκμήρια πολιτισμού κατάστρεψε ο Αττίλας άλλα τόσα έχει καταστρέψει η δική μας αδιαφορία. Δεν νομίζω πως άλλαξαν πολλά από τότε.

Πού εντοπίζετε τα μεγαλύτερα κενά στον τομέα αυτό; Είναι και δική σας διαπίστωση ότι δεν επιδεικνύεται ιδιαίτερη φροντίδα από αρμόδιους φορείς για τη διατήρηση, την ανάδειξη και τη διάχυση ιστορικών αρχείων;

―Ευτυχώς, για τα μάτια του κόσμου τουλάχιστον, έχουμε ένα Κρατικό Αρχείο, το οποίο ―στο βαθμό που του επιτρέπουν οι συνθήκες λειτουργίας του (προϋπολογισμός, στελέχωση)― διαφυλάσσει και συντηρεί το αρχειακό υλικό των κρατικών υπηρεσιών. Όμως για το «άλλο» υλικό, των ιδιωτικών οργανισμών, των οικογενειών, των ατόμων, το κράτος εκληματικά αδιαφορεί, κι ας είναι και αυτό το υλικό εξίσου σημαντικό για τη συντήρηση της μνήμης του τόπου. Πού είναι ένα Ίδρυμα Ιδιωτικών Αρχείων (το οποίο υπαινίχθηκα και προηγούμένως); Αλλά ―θα μου πείτε― αφού ούτε μιαν άξια του ονόματός της Κρατική Βιβλιοθήκη δεν αξιωθήκαμε να έχουμε τι ζητούμε «ρεπανάκια για την όρεξη»; Θυμίζω όμως ότι την ίδια ώρα παραχωρούμε πολλά εκατομμύρια για να στηρίξουμε φίλους και γνωστούς σε νεοπλουτιστικής σύλληψης «Μέγαρα Πολιτισμού». Αυτοί που τα προγραμματίζουν και πραγματοποιούν τέτοια έργα δείχνουν ότι δεν καταλαβαίνουν τίποτε από τις πραγματικές προτεραιότητες για έργα πολιτισμού. Όμως το υλικό, όπως και η αμείλικτη καθημερινότητά μας, δεν περιμένει.

Στην ψηφιοποίηση πάντως φαίνεται ότι υστερούμε σημαντικά. Μήπως υπάρχουν δυνατότητες που δεν έχουν αξιοποιηθεί, μέσω της Ευρωπαϊκής Ένωσης;

―Η ψηφιοποίηση, φρούτο της εποχής, ασφαλώς αποτελεί μεγάλη κατάκτηση που θα μπορούσε να προσφέρει πολλά, μάλιστα και με βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Ούλλοι στραβοί, κουτσοί, στον Άη Παντελεήμονα» που λέει μια κυπριακή παροιμία. Όμως εμείς και στραβοί και κουτσοί· τι να προλάβει ο Άγιος;

Τι πρέπει να γίνει και από ποιούς, ώστε να μη χάνεται τόσο πολύτιμο αρχειακό υλικό;

―Επιστρέφουμε αναπόφευκτα στην αρχική θέση: Με τα σημερινά δεδομένα μόνο στην ιδιωτική πρωτοβουλία μπορούμε να στηριζόμαστε, ελπίζοντας πάντοτε ότι αυτοί που κρατούν τις τύχες (και τις μνήμες) του τόπου θα δούν κάποτε «σημείον εξ ουρανού» και θα φωτιστούν για να πράξουν τα απολύτως αυτονόητα. Ευτυχώς, βέβαια, που όλο και περισσότεροι ιδιώτες, απλοί πολίτες, ανάμεσά τους πολλοί νεότεροι (και τούτο είναι ιδιαιτέρως παρήγορο), ευαισθητοποιούνται προς αυτή την κατεύθυνση. Αφιερώνουν χρόνο και τις περιορισμένες οικονομικές δυνατότητές τους για ένα επιβαλλόμενο έργο, έργο αγάπης που δεν πραγματοποιείται με την προσδοκία επίσημης αναγνώρισης ή για το χειροκρότημα του πλήθους.

Advertisements